ارزیابی برنامه‌های پیشگیری و کاهش جرم دکتر غلامرضا محمدنسل

رزیابی دقیق و واقع‌بینانه از برنامه مستلزم استفاده از تجربیات موفق موجود در این زمینه است. متاسفانه در کشور ما برنامه‌های پیشگیرانه با روش‌های علمی مستندسازی و ارزیابی نشده‌اند و بر این اساس دانش بومی کافی در این زمینه وجود ندارد. نگارندگان جهت حل این مشکل و آشنایی دست‌اندرکاران امر خطیر پیشگیری تلاش نمودند که چند کار علمی پژوهشی انجام شده در این زمینه را ترجمه و در اختیار علاقمندان این حوزه از دانش قرار دهند. در همین راستا چهار کار تحقیقی قوی شناسایی و به فارسی برگردان و در قالب چهار فصل در مجلد حاضر تقدیم می‌شود.

فصل اول به بررسی و ارزیابی راهبردهای کاهش جرائم خیابانی اختصاص یافته که حاصل فراتحلیلی است که توسط انجمن بین‌المللی روسای پلیس در دانشگاه سینسیناتی ایالات متحده انجام شده است. در این تحقیق ارزیابانه 17 برنامه مختلف پیشگیرانه که طی حدود دو دهه در مناطق مختلف اجرا شده بودند، مورد ارزشیابی قرار گرفته‌اند و نقاط قوت و ضعف هر یک از آنها به همراه پیشنهاداتی برای افزایش اثربخشی‌شان ارائه شده است.

فصل دوم، ارزیابی راهبرد ملی پیشگیری از جرم کانادا را در مقطع زمانی (2017ـ 2018) مورد مطالعه قرار داده است که چهار برنامه راهبردی تحت حمایت مالی این راهبرد را از طریق وزارت امنیت عمومی کانادا هدایت می‌کند که شامل: صندوق اقدام پیشگیری از جرم، صندوق پیشگیری از جرم شمال و بومیان، صندوق پیشگیری از باندهای جوانان، و برنامه زیرساخت امنیتی جوامع در معرض خطر، هستند. در این تحقیق به ارزیابی میزان موفقیت راهبرد ملی در تامین مالی چهار برنامه ‌مذکور پرداخته شده است که امر مهمی در تداوم و توسعه برنامه‌های پیشگیرانه محسوب می‌شود.

فصل سوم به بررسی و ارزیابی عناصر اجرایی مهم پیشگیری از جرم در میان جمعیت‌های بومی کشور کانادا پرداخته است. این کار تحقیقی علاوه بر شناسایی اجزای اصلی موثر بر پیشگیری از جرم در جوامع سنتی و بومی به شناسایی چالش‌های اجرای پروژه و رایج‌ترین راهبردهای مقابله با این چالشها پرداخته و در نهایت توصیه‌های کاربردی مناسبی را به مدیران پروژه‌ها در استان‌های مختلف آن کشور ارائه کرده است.

در فصل چهارم، اجرا و ارزیابی کلان برنامه آموزش راهبردی نظارت اجتماعی بر افراد تحت تعلیق مراقبتی در دوران نظارت و میزان تأثیر آن بر تکرار جرم این افراد مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این برنامه از طریق ارائه آموزش کاربردی به ماموران نظارت بر تعلیق مراقبت کانادا، تلاش بر اثربخشی تدابیر کنترلی این ماموران در کاهش جرم اشخاص تحت مراقبت داشته و با روشی علمی به اندازه‌گیری خروجی‌های برنامه پرداخته است.

مجموع چهار تحقیق فوق‌الذکر می‌تواند دیدگاه خوبی را در زمینه موضوعات و محورهای ارزیابی برنامه‌های پیشگیرانه در اختیار علاقمندان این حوزه قرار دهد تا دانش ارزیابی پیشگیری با سرعت بیشتری در کشورمان توسعه یابد.