---

معرفی کتاب «شرح جامع آیین دادرسی مدنی و قوانین خاص مرتبط» | دکتر مصطفی السان و احسان بهرامی

کتاب «شرح جامع آیین دادرسی مدنی و قوانین خاص مرتبط» تألیف دکتر مصطفی السان و احسان بهرامی یکی از منابع جامع، آموزشی و کاملاً آزمون‌محور در حوزه‌ی آیین دادرسی مدنی ایران است که با هدف ارائه‌ی شرحی کامل و روان از قانون آیین دادرسی مدنی به‌همراه قوانین خاص مرتبط، برای دانشجویان حقوق، داوطلبان آزمون‌های حقوقی (به‌ویژه آزمون وکالت و قضاوت)، وکلای دادگستری و فعالان عرصه‌ی حقوق تدوین شده است.

آیین دادرسی مدنی به عنوان یکی از مهم‌ترین و حجیم‌ترین دروس رشته‌ی حقوق، به بررسی قواعد و تشریفات رسیدگی به دعاوی مدنی می‌پردازد. این کتاب با رویکردی شرح ماده‌به‌ماده، ارائه‌ی نکات مهم آزمونی و پوشش قوانین خاص مرتبط، به‌عنوان یک راهنمای جامع برای مخاطبان طراحی شده است. کتاب در چاپ هشتم سال ۱۴۰۵ توسط انتشارات دوراندیشان منتشر شده است .

---

✅ ویژگی‌های اصلی و مزیت‌های محتوایی کتاب

۱) شرح ماده‌به‌ماده قانون آیین دادرسی مدنی

کتاب با ارائه‌ی شرح کامل و روان مواد قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، به مخاطب کمک می‌کند تا هر ماده را به‌صورت دقیق و عمیق فرا بگیرد . این رویکرد، کتاب را به منبعی مناسب برای مطالعه‌ی اصولی و مرحله‌به‌مرحله تبدیل کرده است.

۲) پوشش قوانین خاص مرتبط با آیین دادرسی مدنی

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های کتاب، پوشش کامل قوانین خاص مهم مرتبط با درس آیین دادرسی مدنی است که در آزمون‌های حقوقی بسیار پرتکرارند . این قوانین عبارتند از:

• قانون حمایت خانواده

• قانون شوراهای حل اختلاف (مصوب ۱۴۰۲)

• قانون اجرای احکام مدنی

• قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی

• قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۴۰۲) 

۳) به‌روزرسانی بر اساس آخرین تغییرات قانونی

کتاب بر اساس آخرین تغییرات قانونی از جمله قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ و اصلاحات قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۴۰۲ تدوین شده است . این ویژگی، کتاب را به منبعی به‌روز و قابل اعتماد برای داوطلبان تبدیل کرده است.

۴) ارائه‌ی نکات مهم آزمونی ذیل هر ماده

نویسندگان با سال‌ها تجربه در تدریس و پژوهش، مهم‌ترین نکات پرتکرار آزمونی را در ذیل هر ماده ارائه داده‌اند و به داوطلبان کمک می‌کنند تا مباحث کلیدی را شناسایی کنند .

۵) ارائه‌ی پرسش و پاسخ در موارد ابهام‌دار

در مواردی که ابهام قانونی وجود دارد، با طرح یک پرسش و پاسخ، مبحث را به‌صورت شفاف آموزش داده است .

۶) ارائه‌ی نظرات دکترین و مقایسه‌ی مقررات

کتاب با ارائه‌ی نظرات دکترین به‌ویژه نظرات دکتر عبدالله شمس و مقایسه‌ی مقررات مرتبط با یکدیگر با در نظر گرفتن شباهت‌ها و تفاوت‌ها، به درک عمیق‌تر مباحث کمک می‌کند .

۷) مناسب برای آزمون‌های وکالت، قضاوت و کارشناسی ارشد

کتاب به‌طور ویژه برای داوطلبان آزمون‌های وکالت (کانون و مرکز)، قضاوت و کارشناسی ارشد طراحی شده است .

---

✅ درباره‌ی مؤلفان

دکتر مصطفی السان از مؤلفان، پژوهشگران و مدرسان برجسته‌ی حوزه‌ی آیین دادرسی مدنی و حقوق است. ایشان دارای تألیفات متعددی در حوزه‌ی آیین دادرسی مدنی از جمله «مجموعه پرسش‌های چهارگزینه‌ای آیین دادرسی مدنی» (در شش جلد) و «آیین دادرسی مدنی» (جلد اول – تألیف مشترک با گودرز افتخار جهرمی) هستند . ایشان با سال‌ها تجربه تدریس و پژوهش، در این اثر تلاش کرده است تا با رویکردی جامع و آموزشی، مهم‌ترین مباحث آیین دادرسی مدنی را برای مخاطبان گردآوری کند.

احسان بهرامی از مؤلفان و پژوهشگران حوزه‌ی حقوق است که در این اثر با همکاری دکتر السان به تدوین و تنظیم مطالب پرداخته است.

---

✅ فهرست مطالب کتاب

قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امور مدنی)

• کلیات

• باب اول: در صلاحیت دادگاه‌ها

• باب دوم: وکالت در دعاوی

• باب سوم: دادرسی نخستین

• باب چهارم: تجدیدنظر

• باب پنجم: فرجام‌خواهی

• باب ششم: مواعد

• باب هفتم: داوری

• باب هشتم: هزینه دادرسی و اعسار

• باب نهم: مطالبه خسارت و اجبار به انجام تعهد

• سایر مقررات

قوانین خاص مرتبط

• قانون حمایت خانواده

• قانون شوراهای حل اختلاف

• قانون اجرای احکام مدنی

• قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی

• قانون دیوان عدالت اداری

پیوست‌ها

• لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری

• قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری

• آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه

• قانون نظارت بر رفتار قضات

منابع

---

✅ این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• دانشجویان رشته حقوق (در مقاطع کارشناسی و ارشد)

• داوطلبان آزمون وکالت (کانون وکلای دادگستری و مرکز وکلا) 

• داوطلبان آزمون قضاوت 

• داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد حقوق

• وکلای دادگستری و مشاوران حقوقی (به‌عنوان منبع مرجع)

• قضات و کارآموزان قضاوت

---

✅ مقایسه‌ی کوتاه با منابع مشابه

برخی از کتب آیین دادرسی مدنی صرفاً به شرح مواد قانونی پرداخته‌اند و فاقد پوشش قوانین خاص یا رویکرد آزمونی هستند. اما کتاب دکتر السان و بهرامی با شرح ماده‌به‌ماده، پوشش قوانین خاص مرتبط، به‌روزرسانی بر اساس آخرین تغییرات قانونی، ارائه‌ی نکات مهم آزمونی و نظرات دکترین، یک منبع جامع، کامل و کاربردی محسوب می‌شود که هم برای مطالعه‌ی ابتدایی و هم برای مرور و جمع‌بندی مناسب است .

---

✅ پرسش‌های متداول

۱) آیا این کتاب برای شروع مطالعه‌ی آیین دادرسی مدنی مناسب است؟

بله؛ این کتاب با رویکرد شرح ماده‌به‌ماده و زبان روان، برای شروع مطالعه و آشنایی با مبانی آیین دادرسی مدنی بسیار مناسب است .

۲) آیا این کتاب شامل قوانین خاص (شوراهای حل اختلاف و دیوان عدالت اداری) نیز می‌شود؟

بله؛ کتاب شامل قوانین خاص مهم از جمله قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ و قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۴۰۲ است .

۳) آیا این کتاب برای آزمون وکالت مناسب است؟

بله؛ این کتاب به‌عنوان یکی از منابع جامع و آزمونی برای داوطلبان آزمون وکالت بسیار مفید است .

۴) مهم‌ترین مزیت این کتاب چیست؟

پوشش کامل قانون آیین دادرسی مدنی به‌همراه قوانین خاص مرتبط با رویکرد آزمونی و به‌روز.

۵) در چه مرحله‌ای از مطالعه باید از این کتاب استفاده کرد؟

این کتاب هم برای مطالعه‌ی ابتدایی (آشنایی با مبانی آیین دادرسی مدنی) و هم برای مرور و جمع‌بندی در دوران نزدیک به آزمون کاربرد دارد.